Banka hesabına gelen bir para nedeniyle polis veya jandarmadan ifade çağrısı almak, birçok kişi için beklenmedik ve kaygı verici bir durumdur. Özellikle hesabını bir tanıdığına kullandıran ya da iş teklifi üzerine para transferi yapan kişiler, olayın bir dolandırıcılık soruşturmasına konu olduğunu sonradan öğrenebilir. Böyle bir durumda öncelik, hangi işlem nedeniyle ve hangi sıfatla çağrıldığının anlaşılmasıdır.
İfadeye çağrılmak tek başına suç işlendiğinin kanıtı değildir. Bununla birlikte ilk açıklamaların dosyadaki banka hareketleri ve diğer delillerle birlikte değerlendirileceği unutulmamalıdır. Hazırlık, gerçekte yaşanan olayların doğru ve eksiksiz aktarılmasını sağlayacak belgelerin belirlenmesiyle başlar.
İfade öncesinde dosyanın incelenmesi neden önemlidir?
İddianın hangi para transferine dayandığını bilmeden yapılan genel açıklamalar, olayın ayrıntılarını aydınlatmakta yetersiz kalabilir. Müdafi, CMK m.153 kapsamında soruşturma dosyasını inceleyebilir ve belge örneği alabilir. Kanuni inceleme kısıtlamalarının koşulları saklıdır; soruşturmanın gizli olması, müdafiin dosyaya erişiminin kendiliğinden tamamen kapandığı anlamına gelmez.
Dosya incelemesinde transferin tarihi ve tutarı, gönderen kişi, paranın sonraki hareketi ve hesaba erişen kişiler üzerinde durulur. Aynı hesaba ilişkin birden fazla soruşturma varsa, her dosyada hangi işlemin incelendiği ayrıca belirlenmelidir.
IBAN dosyasında hangi deliller önem taşır?
Banka dekontları ve hesap dökümleri, paranın hangi tarihte gelip nereye gönderildiğini gösterebilir. Hesabın kullandırılmasına ilişkin mesajlar, iş ilanları, e-postalar ve ödeme açıklamaları ise işlemin hangi gerekçeyle yapıldığını anlamaya yardımcı olabilir. Bu kayıtlar içerikleri değiştirilmeden, tarih ve taraf bilgileriyle birlikte korunmalıdır.
Olayın niteliğine göre bankadan giriş, IP, cihaz ve işlem onay kayıtlarının; ilgili yerlerden mevcut ATM veya kamera görüntülerinin istenmesi gerekebilir. Kişinin elinde bulunmayan kayıtlar için savcılığa somut bir delil toplama talebi sunulabilir. Örneğin yalnızca “kamera kayıtları incelensin” demek yerine, bilinen işlem tarihi, saat aralığı ve ATM konumu belirtilmesi talebin değerlendirilmesini kolaylaştırır.
Hesap hareketi, mesaj veya tek bir teknik kayıt kendi başına bütün olayı açıklamayabilir. Kayıtların birbiriyle bağlantısı, hesabın fiilî kullanımı ve kişinin olay hakkındaki bilgisi birlikte değerlendirilmelidir.
“IBAN benim ama işlemi ben yapmadım” demek yeterli mi?
Ceza sorumluluğu kişiseldir; dolandırıcılık bakımından kastın ortaya konulması gerekir. Hesabın bir kişinin adına kayıtlı olması, o kişinin her işlemden otomatik olarak cezai sorumluluk taşıdığı anlamına gelmez. Ancak “işlemi ben yapmadım” açıklamasının da dosyadaki diğer bilgilerle birlikte ayrıntılı olarak incelenmesi gerekir.
Kart, telefon veya erişim bilgilerinin kimde bulunduğu; hesap sahibinin para transferini bilip bilmediği, aldığı talimatlar ve kendi eylemleri önemlidir. Savunma, yaşanan olayla uyuşmayan hazır ifadeler üzerine kurulmamalıdır.
IBAN dosyalarında, ifade öncesi hazırlıktan soruşturma, yargılama ve kanun yolu aşamalarına kadar sürecin bir avukatın hukuki yardımıyla takip edilmesi, savunma haklarının etkin kullanılmasına katkı sağlar. Fatih Okuş Hukuk ve Danışmanlık bünyesinde ekibimiz; dosyanın incelenmesi, ifade hazırlığı, delillerin değerlendirilmesi ve gerekli başvuruların yapılması kapsamında hukuki destek sunmaktadır. Her dosya, kendi delilleri ve usul durumu çerçevesinde ele alınır.